A A A

ZABEZPIECZENIE PRZECIWPOŻAROWE

Materiały łatwo palne W zajezdniach transportu samochodowego znajduje się dużo surowców i materiałów o dużej łatwości palenia się lub sprzyjających paleniu się a tym samym zwiększających ogólne niebezpieczeństwo wybuchu pożaru. Do łatwo palnych surowców i materiałów należą w szczególności: materiały pędne i smary: benzyna, nafta,*olej napędowy, oleje sma­rowe, smary stałe, akcesoria (łatwo palne), jak np.: opony, dętki, paski klinowe, gumowe uszczelki, podkładki, chodniki, wykładziny z gumy porowatej, pokrowce i plandeki brezentowe, gazy techniczne: tlen i acetylen, farby i lakiery oraz rozpuszczalniki i rozcieńczalniki, kwas siarkowy i solny, elementy drewniane i tarcica. Benzyna. Jest bardzo łatwo zapalna i jako lżejsza od wody może pło­nąć na jej powierzchni. Wykazuje bardzo niską temperaturę wrzenia, oko­ło 35°C, intensywność więc parowania jest bardzo duża. Zwykle nad po­wierzchnią benzyny tworzą się wybuchowe pary. Ponieważ pary benzyny są dwukrotnie cięższe od powietrza, więc gromadzą się w dolnych partiach pomieszczeń zalegając wgłębienia i przedłużając tym samym niebezpie­czeństwo wybuchu. Benzyna jako dielektryk wykazuje zdolność do elektryzowania się, po­dobnie jak pary benzyny, np. podczas ruchu cieczy w naczyniach lub prze­wodach. Istnieje więc niebezpieczeństwo przeskoku iskry elektrycznej, np. z nie uziemionego naczynia. Należy dążyć więc do ograniczenia ruchu benzyny w naczyniach, do uziemienia naczyń, a w czasie przelewania do zmniejszenia szybkości strugi benzyny. Podniesienie wilgotności w pomie­szczeniach zamkniętych zmniejsza również niebezpieczeństwo przeskoku iskry elektrycznej. Ze względu na niską temperaturę zapłonu (minimalna temperatura wystarczająca do wytworzenia zapalnej mieszaniny par ben­ zyny z powietrzem) wynosząca — 45°C, benzyna zaliczana jest do I klasy niebezpieczeństwa pożarowego, jako jedna z najbardziej niebezpiecznych cieczy. Nafta. Jako produkt przeróbki ropy naftowej jest łatwo zapalna (tem­peratura zapłonu wynosi 38°C). Ponieważ jest lżejsza od wody, utrzymuje się na jej powierzchni. Natomiast pary nafty są ciężkie i zalegają dolne części pomieszczeń lub wgłębienia. Ze względu na swą temperaturę za­płonu nafta zaliczana jest do II klasy niebezpieczeństwa pożarowego. Olej napędowy. Otrzymywany jest z przeróbki ropy naftowej lub też syntetycznie z węgla. Wykazuje właściwości zapalne podobne do nafty i zaliczany jest także do II klasy niebezpieczeństwa pożarowego. Pary ole­ju napędowego są trujące dla człowieka, zaś mieszanina par z powietrzem jest wybuchowa (np. w czasie rozpylania paliwa podczas próby wtryski-waczy). Olej smarowy. Oleje do smarowania wykazują wyższa, temperaturę zapłonu (260-f-370 C), nie są więc tak niebezpieczne jak np. benzyna. Za­liczone są do III klasy niebezpieczeństwa pożarowego. Guma i wyroby gumowe. Obecnie produkowane wyroby gumo­we wykonane są z gumy syntetycznej, coraz rzadziej stosuje się kauczuk naturalny. Guma wrażliwa jest na czynniki atmosferyczne oraz naświet­lanie słońcem. Już w temperaturze wyższej niż 20°C następuje przyspie­szenie procesu utleniania się związków zawartych w gumie oraz utleniania kauczuku. Prowadzi to do niszczenia gumy (zaniku jej właściwości). Wzrost temperatury powyżej 400°C powoduje silny wzrost utleniania aż do wystąpienia samozapłonu gumy. Guma i jej wyroby są zaliczane do III klasy niebezpieczeństwa pożarowego. Paląca się guma wydziela dużo dymu, zawierającego dwutlenek siarki, trujący dla człowieka. Płótna. Czyste płótna i .brezenty, mimo że zaliczane są do materiałów palnych, zabezpieczone od otwartego ognia lub wysokich temperatur nie są tak niebezpieczne, jak płynne materiały palne. Zabrudzone jednak olejami łatwo ulegają samozapaleniu wskutek samo­rzutnego podnoszenia się temperatury. Tak więc szmaty przesycone ole­jami mogą osiągnąć, po kilkunastu godzinach, w korzystnych warunkach izolacji cieplnej, temperaturę samozapłonu do 170°C. W przypadku dzia­łania wyższej temperatury na materiały zaolejone, samozapalenie się mo­że nastąpić w ciągu kilku godzin. Wynika stąd niebezpieczeństwo w razie pozostawienia (np. po pracy) zabrudzonych olejami szmat na terenie sta­nowiska pracy lub w skrzyniach, szufladach itd., a w szczególności w po­bliżu źródeł ciepła. Czyste płótna i brezenty zaliczane są do III klasy nie­bezpieczeństwa pożarowego. Acetylen. Jest gazem bezbarwnym o słabym zapachu aromatycznym. Zanieczyszczony siarczkami i fosforowodorem ma nieprzyjemny zapach i jest trujący. Bardzo dobrze rozpuszcza się w acetonie pod ciśnieniem i dzięki temu daje się łatwo przechowywać w butlach stalowych. Acetylen zmieszany z powietrzem tworzy silną mieszankę wybuchową. Zalicza się do I klasy niebezpieczeństwa pożarowego. W warunkach warsztatowych acetylen otrzymywany jest w wytwórniach acetylenu przez zalewanie kar­bidu wodą. Suchy karbid jest materiałem niepalnym, ale najmniejsze jego zawilgocenie powoduje wydzielanie acetylenu, tworzącego mieszankę wy­buchową w przypadku zetknięcia jej z ogniem. Tlen. Jest gazem bezbarwnym, bezwonnym. Jest niepalny, ale sam jest konieczny do spalania innych gazów lub substancji. W zetknięciu z mate­riałem palnym grozi wybuchem pożaru wskutek zapalenia od otwartego płomienia. Czysty tlen gwałtownie łączy się z tłuszczami powodując ich zapłon, dlatego należy zwracać uwagę na szczelność zaworów butli i ich czystość. Lakiery, rozpuszczalniki, rozcieńczalniki. Niebezpie­czeństwo pożarowe lakierów zależy od rodzaju zastosowanych rozpuszczal­ników i rozcieńczalników. Lakiery nitro mają niską temperaturę zapłonu ok. 17,8°C (należą do I klasy niebezpieczeństwa pożarowego), zaś lakiery olejowe ok. 30-r-50°C należą do II klasy niebezpieczeństwa pożarowego. Wraz ze wzrostem temperatury lakierów wzrasta szybkość parowania roz­puszczalników, ich pary tworzą z powietrzem mieszaniny wybuchowe. Czyste rozpuszczalniki lub rozcieńczalniki są niebezpieczne podobnie jak benzyna i zaliczane są w większości do I klasy niebezpieczeństwa pożaro­wego. Drewno. Zaliczane jest do materiałów łatwo palnych. Szybkość palenia się jest uzależniona od stopnia rozdrobnienia drewna. Pył drzewny w mie­szaninie z powietrzem stwarza niebezpieczeństwo wybuchu w przypadku zetknięcia się z otwarym ogniem. Łatwość zapalenia się drewna zależy od jego porowatości, gładkości powierzchni, wilgotności oraz wielkości przedmiotu drewnianego. Do zapalenia drewna potrzebna jest temperatu­ra 300—600°C. Jednak wskutek długotrwałego działania temperatury pod­wyższonej (np. 100—200°C) może nastąpić samozapalenie się drewna.